Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Günlük hayatta pek çok insan bazı konular hakkında endişe, evham ya da kaygılara sahip olabilir. Çoğu insan ortaya çıkan bu duygularla baş edebilir ve yaşamı etkilemesine izin vermez. Fakat bazı kişiler gerçeklik duygusunu kaybetmeden doğru olmadığını bilmesine, farkında olmasına rağmen takıntılı düşüncelere sahip olabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir?

Obsesif kompulsif bozukluk, takıntılı düşüncelerin kişinin  günlük hayatını, çevresini ve yaşamsal aktiviteleri etkileyecek düzeye gelmesi sonucu ortaya çıkan psikolojik bir rahatsızlıktır.

Obsesyon, kişinin takıntılı düşünceleri anlamına gelen ile tekrarlayıcı zihinsel eylemlerdir. Kompulsiyon ise kişinin  tekrarlayıcı davranışlar anlamına gelmektedir. Obsesyonlar kişinin isteği dışında gelişen mantık dışı durumlardır.Kişiler düşünmekten kendilerini alamadıkları  için bu durum yoğun huzursuzluğa sebep olur.Obsesyonların yarattığı huzursuzluğu ortadan kaldırmak amacıyla da yineleyici davranışla yani kompulsiyonlarla geliştirir.

 Son yıllarda yapılan araştırmalarda Obsesif kompulsif bozukluk  her 100 kişiden iki ya da üçünde gözlemlenmiştir. Kadınlarda daha sık rastlanan obsesif bozukluk erkeklerde genellikle erken yaşlarda oluşur.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Belirtileri Nelerdir?

En yaygın obsesyon belirtileri:

• Sürekli kuşkucu olmak 
• Simetri düzen takıntısı
• Cinsel / Günahkâr düşünmekten korkma
• Dini düşünceler 
• Toplumda kabul edilmez bir davranışta bulunma korkusu 
• Hata yapmaktan korkma
• Başkasına zarar vermekten korkma
• Mikrop bulaşmasından korkma

En yaygın kompulsiyon belirtileri:

• Tokalaşmamak, kapı kolunu tutmama
• Tekrar tekrar(sayılarla) ellerini yıkama, duş alma
• Değeri olmayan eşyaları toplama, biriktirme 
• İşleri belirli sayıda ya da  sıraya sokarak yapma
• Belirli cümleleri, kelimeleri ya da duaları tekrarlama
• Günlük rutin işleri yaparken yüksek sesle veya içinden sürekli sayı sayma isteği
• Kilit, ocak, ütü, elektrik gibi kapatırken tekrar tekrar  kontrol etme

Obsesif kompulsif Bozukluk (OKB) Nedenleri Nelerdir?

Obsesif kompulsif bozukluğun nedenleri tam anlamı ile bilinmese de araştırmalar biyolojik ve evresel faktörlerin hastalığın gelişiminde önemli rol oynadı düşünülmektedir.

Kişilerin sosyal ve aile çevresinde yaşadığı problem, stres ve travmalar hastalığın gelişimini tetikleyebilir. Kişilerde var olan hastalık hafif semptomlarla kendini gösterirken belirli sosyal faktörler hastalık semptomlarını etkileyebilir. Sosyal hayattaki problemler, insanlarla ilişkilerinde yaşadığı sıkıntılar, kaygılar ve travmalar da hastalığı tetikleyen önemli faktörlerdendir.

Biyolojik açıdan bakıldığında ise seratonin seviyesindeki düşme obsesif kompülsif bozukluğun ortaya çıkmasına neden olabilir. Seratonin miktarındaki değişim ebeveynlerden çocuğa geçmesi obsesif kompulsif bozukluğun genetik olabileceğini düşündürür. Beyindeki seratonin dengesizliği beynin planlama ve sağduyu ile ilgili işlevlerini negatif yönde etkiler.

Obsesif Kompulsif Bozukluk Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluğun teşhisi için herhangi bir laboratuvar testinden söz etmek mümkün değildir.Terapi ile uzmanlar tarafından danışanın davranışları izlemeye alınır ve belirtiler değerlendirilerek durum teşhis edilir. Tedavinin başarılı sonlanması için  erken teşhis son derece önemlidir. Obsesif kompulsif bozukluk terapi ile iyileştirilebilir.

Psikolog Gülşah Sabuncu